Trudno w Polsce o słodszą i smaczniejszą tradycję niż obchody Dnia Świętego Marcina i związane z nimi Rogale Świętomarcińskie. Święto to ma miejsce co roku 11 listopada, w dniu, który jest również Narodowym Świętem Niepodległości.
Imieniny Ulicy Święty Marcin
11 listopada w Poznaniu odbywa się coroczny festyn „Imieniny ulicy Święty Marcin”.
Ulica Św. Marcin to najważniejsza reprezentacyjna ulica miasta. Dawniej mieściła się tu osada, która powstała wokół kościoła św. Marcina z XII wieku.
Jak podają źródła w średniowieczu w osadzie organizowano obchody dnia Świętego Marcina. W 1994 roku wznowiono zwyczaj i od tego roku w Poznaniu organizowany jest festyn Imieniny Ulicy Święty Marcin.
Punktem kulminacyjnym jest barwny korowód, na którego czele jedzie postać Świętego Marcina, ubrana w strój rzymskiego legionisty, na białym koniu. Korowód podąża ulicą Święty Marcin i kończy się przy Zamku Cesarskim. Tam Święty Marcin uroczyście odbiera klucze do bram miasta z rąk Prezydenta Poznania. Przez cały dzień odbywa się również kiermasz rogala i wyrobów rzemieślniczych.
Legenda o rogalu świętomarcińskim
Tradycja wypieku rogali jest bardzo długa i sięga nawet czasów sprzed chrześcijaństwa, kiedy składano ofiary z ciasta zwijanego na kształt rogów wołu. Kościół połączył ten zwyczaj z postacią św. Marcina z Tours, który był znany ze swojej dobroci i pomocy biednym.
Najpopularniejsza legenda głosi, że w 1891 roku, gdy zbliżał się Dzień Świętego Marcina, proboszcz parafii św. Marcina, ksiądz Jan Lewicki, wezwał wiernych do czynienia dobra na wzór patrona. Zareagował na to cukiernik Józef Melzer. Zainspirowany opowieścią lub kształtem podkowy, którą miał zgubić koń św. Marcina, upiekł ciastka w kształcie rogalików. Rogale trafiły na poznańskie ulice: bogatsi mieszkańcy je kupowali, a biedni otrzymywali je za darmo.
Rogal świętomarciński dzisiaj
Rogal świętomarciński to tradycyjny wielkopolski wypiek o charakterystycznym kształcie końskiej podkowy. Jest on przygotowywany z ciasta półfrancuskiego. To, co wyróżnia ten przysmak, to jego nadzienie, w którym główną rolę odgrywa biały mak. Masę makową wzbogaca się cukrem, okruchami ciasta biszkoptowego, a także dodatkami takimi jak orzechy, rodzynki, owoce w syropie lub kandyzowane (np. skórka pomarańczowa) oraz aromat migdałowy.
Rogal świętomarciński jest wyjątkowym produktem i nie jest wyrabiany w żadnym innym regionie – w 2008 roku jego nazwa i tradycyjna receptura zostały wpisane do rejestru Unii Europejskiej jako Chronione Oznaczenie Geograficzne (ChOG). Tylko ci cukiernicy, którzy uzyskają specjalny certyfikat wydany przez Kapitułę Cechu Cukierników i Piekarzy w Poznaniu, mogą używać tej nazwy, gwarantując, że wypiek powstał zgodnie z tradycyjną recepturą.
Rogalowe Muzeum Poznania
Aby jeszcze lepiej poznać tę tradycję, można odwiedzić Rogalowe Muzeum Poznania na Starym Rynku, gdzie odbywają się pokazy i warsztaty z przygotowywania tego przysmaku, połączone z nauką gwary i historii miasta. Warto wziąć udział w pokazach o godzinach 12:00 i 15:00 – wtedy przez okna muzea można zobaczyć trykające się poznańskie koziołki.
